27/03/2020

Wstępne badania lekarskie w czasie pandemii koronawirusa.

Czy w czasie epidemii koronawirusa można wykonać wstępne badania lekarskie pracownika? Jeśli tak, to w jaki sposób? Czy można takie badania wykonać online, lub przez telefon?

W związku z istniejącym w kraju stanem epidemii koronawirusa, Główny Inspektor Pracy w dniu 23.03.2020 r. zajął stanowisko w zakresie obowiązku terminowego kierowania pracowników na profilaktyczne badania lekarskie oraz obowiązku terminowego przeprowadzania szkoleń w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (nr GIP-GNN.50.2.2020), zgodnie z którym zaproponował:

  • utrzymanie obowiązku niedopuszczania do pracy pracowników bez orzeczenia lekarskiego, określającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku pracy, otrzymywanego przez pracownika podczas wstępnych profilaktycznych badań lekarskich;

Oznacza to, iż pomimo zaleceń co do zawieszenia wykonywania badań okresowych i kontrolnych, badania wstępne pracowników powinny być wykonywane niezależnie od trwającej w kraju epidemii. Należy jednak podkreślić, iż wskazane rozwiązania jest jedynie zaleceniem, a ostateczne rozwiązania zostaną przyjęte we właściwej ustawie.

Projekt ustawy o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych ustaw zawiera regulacje dotyczące wykonywania wstępnych badań lekarskich, a mianowicie:

  • obowiązek przeprowadzania wstępnych badań lekarskich nie ulega zawieszeniu;
  • w przypadku braku dostępności do lekarza uprawnionego do przeprowadzenia badania wstępnego, badanie takie może przeprowadzić i wydać odpowiednie orzeczenie lekarskie inny lekarz. Orzeczenie lekarskie wydane przez innego lekarza traci moc po upływie 30 dni od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego, w przypadku gdy nie zostanie ogłoszony stan epidemii, albo od dnia odwołania stanu epidemii;
  •  lekarz ten może przeprowadzić badanie i wydać orzeczenie lekarskie w trybie określonym w art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o wykonywaniu zawodu lekarza i lekarza dentysty, co oznacza, że badanie takie będzie mogło się odbyć także za pośrednictwem systemów teleinformatycznych lub systemów łączności (przez telefon lub Internet) – jednak należy mieć na uwadze, że nie każde badanie wstępne można przeprowadzić w taki sposób (chodzi tu głównie o konieczność wykonywania niektórych badań specjalistycznych). Przeprowadzenie badań powinno być jednak możliwe, gdy pracownik dysponuje aktualnymi wynikami badań, a lekarz będzie orzekać o stanie zdrowia również po analizie dostępnej dokumentacji medycznej tej osoby. Niemniej jednak, decyzja w sprawie sposobu przeprowadzenia badania należy do lekarza.

AKTUALIZACJA z dnia 03.04.2020 r. :

Ustawa o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw weszła w życie w dniu 31 marca 2020 r. Poza wyżej wskazanymi przepisami ujętymi w projekcie ustawy, zawarto w niej również art. 31m, który stanowi, iż „orzeczenia lekarskie wydane w ramach wstępnych badań lekarskich, których ważność upłynęła po dniu 7 marca 2020 r., zachowują ważność, nie dłużej jednak niż do upływu 60 dni od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii” (przepis ten wszedł w życie z mocą od dnia 8 marca 2020 r.).

W związku z wejściem w życie wyżej wskazanej ustawy, Główny Inspektor Pracy w dniu 1 kwietnia 2020 r. wydał kolejne stanowisko, tym razem w zakresie m.in. utraty mocy stanowiska z dnia 23 marca 2020 roku – w zakresie obowiązku terminowego kierowania pracowników na profilaktyczne badania lekarskie (dostępne na stronie internetowej: https://www.pip.gov.pl/pl/wiadomosci/109385,badania-profilaktyczne-i-szkolenia-bhp.html), w którym stwierdził, iż w miejsce poprzedniego stanowiska należy stosować bezpośrednio przepisy w/w ustawy.